De kappersbranche groeit in aantallen, niet in kwaliteit

Laten we eerlijk zijn over wat er gebeurt in de kappersbranche anno 2025. De cijfers laten een duidelijke trend zien en die trend wordt door media zoals het Brabants Dagblad neergezet als positieve ontwikkeling. Meer zelfstandigen, meer stoelhuurders, meer mensen die de stap naar ondernemerschap zetten. En op het eerste gezicht klinkt dat goed, want ondernemerschap en zelfstandigheid zijn waarden die we in Nederland hoog in het vaandel hebben staan.

Maar als je dieper kijkt naar wat hier daadwerkelijk aan de hand is, dan zie je iets anders. De branche groeit inderdaad, maar ze groeit niet in kwaliteit. Ze groeit in aantallen. Er komen meer zelfstandigen bij, meer stoelhuurders, meer "ondernemers" zonder fundament, zonder businessplan, zonder enig inzicht in wat ondernemen écht betekent op de lange termijn.

En waarom zetten zoveel mensen deze stap? Omdat het makkelijker lijkt dan een team leiden, waar je te maken hebt met verzuim, roosters en CAO-verplichtingen. Omdat het goedkoper lijkt dan lonen betalen in een markt waar de loonkosten blijven stijgen. Omdat het veiliger lijkt dan verantwoordelijkheid nemen voor medewerkers, voor cultuur, voor een bedrijf dat groter is dan alleen jijzelf.

Stoelverhuur is geen oplossing, het is een businessmodel

Hier zit het kernprobleem waar ik als Groeizaken al jaren tegenaan loop in mijn gesprekken met kapperondernemers door heel Nederland. Stoelverhuur wordt in de praktijk namelijk niet ingezet vanuit een doordachte strategie of een bewuste keuze voor een bepaald businessmodel dat past bij je visie. Het wordt ingezet vanuit nood, vanuit tekorten, vanuit problemen waar ondernemers simpelweg geen andere oplossing voor zien.

"Ik vind geen medewerkers, dus ik verhuur stoelen." "Ik kan de lonen niet meer betalen, dus ik ga voor stoelhuurders." "Ik wil minder risico, dus ik kies voor dit model." Herken je deze redeneringen? Misschien heb je ze zelf gebruikt, misschien hoor je ze om je heen. Het klinkt logisch, het voelt als een uitweg, en op korte termijn lijkt het inderdaad een oplossing die rust geeft.

Want je hebt minder gedoe met roosters en verzuim, minder kosten aan lonen en werkgeverslasten, minder directe verantwoordelijkheid voor het wel en wee van je team. En dat voelt prettig in een tijd waarin ondernemen steeds complexer lijkt te worden.

Je verplaatst het probleem, je lost het niet op

Maar hier zit de denkfout die ik zo vaak zie gebeuren. Je lost helemaal niks op door over te stappen op stoelverhuur als dat gebeurt vanuit tekort. Je verplaatst alleen het probleem van de ene kant van je zaak naar de andere kant, en creëert ondertussen nieuwe problemen die je op lange termijn veel meer gaan kosten dan je nu denkt te besparen.

Kijk eens naar wat er écht verandert in je bedrijf. Waar je eerst medewerkers had die je moest leiden, heb je nu concurrenten onder je eigen dak die hun eigen koers varen, hun eigen keuzes maken, hun eigen identiteit uitdragen die soms haaks staat op wat jij voor ogen had toen je ooit je salon begon.

Waar je eerst loonkosten had die je maandelijks moest betalen, heb je nu geen grip meer op de kwaliteit die in jouw pand geleverd wordt, op de cultuur die ontstaat tussen de stoelen, op de manier waarop klanten ontvangen en behandeld worden door iedereen die daar werkt.

Waar je eerst risico had dat inherent is aan ondernemen met personeel, heb je nu ook geen rendement meer dat echt de moeite waard is, geen loyaliteit van mensen die zich onderdeel voelen van jouw bedrijf, geen voorspelbaarheid over wat er over een jaar of vijf jaar gebeurt als de markt verandert.

Het juridische risico dat niemand serieus neemt

En dan is er nog het juridische aspect dat in het BD-artikel niet wordt benoemd maar dat voor veel ondernemers een sluimerend probleem aan het worden is. Sinds de aangescherpte wetgeving rond schijnzelfstandigheid in 2025 zit je op een dun koord als je met stoelverhuur werkt zonder je contracten en werkwijze fundamenteel op orde te hebben.

Schijnzelfstandigheid klinkt als iets wat alleen anderen overkomt, maar in de praktijk zie ik dat veel constructies die nu draaien zich in een grijs gebied bevinden dat bij de eerste Belastingdienst-inspectie zomaar rood kan kleuren. En de gevolgen zijn dan niet mals, met naheffingen, boetes en herclassificatie van je stoelhuurders als werknemers met terugwerkende kracht.

Heb je gezagsverhouding met je stoelhuurders? Bepaal jij hun tarieven, werktijden of werkwijze? Dragen ze jouw bedrijfskleding? Zijn ze exclusief bij jou? Dit zijn geen academische vragen, dit zijn vragen die bepalen of jouw constructie juridisch houdbaar is of dat je onbewust risico's loopt die je bedrijf in één klap kunnen raken.

De branche groeit in zelfstandigheid maar krimpt in teams

Hier is een cijfer dat me echt zorgen baart en dat in geen enkel artikel over deze trend wordt genoemd. De kappersbranche groeit inderdaad in het aantal zelfstandigen, dat klopt en dat is feitelijk te zien in de rapportages van Panteia en andere onderzoeksbureaus. Maar tegelijkertijd krimpt de branche in echte teams, in samenwerkingsverbanden, in bedrijven waar meerdere mensen samen aan iets groter werken.

En teams zijn nou juist waar cultuur ontstaat, waar kwaliteit niet per ongeluk maar structureel wordt geborgd, waar continuïteit zit omdat het niet afhankelijk is van één persoon die morgen misschien ergens anders zit. Een team creëert iets wat groter is dan de som der delen, een identiteit waar klanten zich aan verbinden, een plek waar medewerkers zich kunnen ontwikkelen.

Zonder echt leiderschap, zonder doordachte structuur, zonder heldere visie op waar je over vijf jaar wilt staan wordt deze groei geen vooruitgang. Het wordt versnippering, eilandjes onder één dak waar iedereen voor zich werkt, waar geen gemeenschappelijk doel is, en waar uiteindelijk iedereen verliest omdat er niks is om samen trots op te zijn of samen naartoe te werken.

De harde waarheid die niemand wil horen

En hier komt de harde waarheid die ongemakkelijk is maar die we onder ogen moeten zien als we als branche verder willen komen. Een salon zonder duidelijke identiteit is volledig vervangbaar voor de klant die net zo goed naar de salon van de buurman kan gaan omdat er geen reden is om specifiek voor jou te kiezen.

Een stoelhuurder zonder echte binding met jouw concept vertrekt zodra de concurrent tien euro minder huur vraagt of een betere deal op tafel legt. En waarom ook niet, er is niks wat hen bindt aan jouw salon behalve de financiële afspraak die je hebt gemaakt.

Een ondernemer zonder team is kwetsbaar, want alles staat of valt met die ene persoon en dat schaalt niet, groeit niet, ontwikkelt zich niet tot iets wat op lange termijn waarde heeft. En een branche die groeit zonder fundament, zonder structuur, zonder visie stort op een gegeven moment in omdat er geen basis is om op te bouwen.

Wat is dan wél de oplossing?

Als je dit leest denk je misschien: "Oké Erik, je schetst een somber beeld, maar wat is dan het alternatief?" En dat is een terechte vraag waar ik graag concreet antwoord op geef, want kritiek zonder perspectief brengt ons nergens.

Om te beginnen: niet teruggaan naar hoe het twintig jaar geleden was, want dat schip is allang gevaren en de wereld is fundamenteel veranderd. De arbeidsmarkt werkt anders, de verwachtingen van mensen die in de kappersbranche werken zijn anders geworden, de CAO is niet meer het vangnet dat hij ooit was en jongere generaties hebben andere ideeën over werken dan hun ouders hadden.

Maar ook niet blind meegaan in deze trend alsof het de enige weg vooruit is en je geen andere keuze hebt. Want meer stoelen verhuren maakt je echt geen betere ondernemer, het maakt je hooguit een verhuurder die voor korte termijn rust koopt met langetermijnproblemen die nog op je afkomen.

De oplossing zit in beter ondernemen, niet in makkelijker ondernemen

De échte oplossing zit in fundamenteel beter ondernemen, niet in makkelijker of goedkoper of met minder gedoe. En beter ondernemen begint met eerlijk kijken naar wat je doet en waarom je het doet. Niet naar wat anderen doen, niet naar wat op social media goed lijkt te gaan, niet naar wat vandaag het minste gedoe geeft. Maar naar wat écht werkt, wat over vijf jaar nog steeds werkt, wat je met trots kunt doen en verdedigen tegenover jezelf én tegenover je klanten.

Bij Groeizaken werken we al jaren vanuit het 3M-model: Mensen, Minuten en Munten. Deze drie pijlers zijn de fundamenten waarop elk duurzaam bedrijf rust, en juist in deze tijd van versnippering is dit kompas belangrijker dan ooit voor kapperondernemers die serieus willen bouwen aan hun toekomst.

Mensen: iedereen verdient goed leiderschap

De eerste pijler gaat over mensen, en dat is niet alleen relevant als je medewerkers in loondienst hebt. Niet iedereen hoeft ondernemer te worden in je bedrijf, maar iedereen verdient wél goed leiderschap, een cultuur waar je trots op bent, duidelijke afspraken over wat er verwacht wordt, en geen eilandjes maar samenwerking die centraal staat.

En als je wél met stoelverhuur werkt, doe het dan vanuit kracht in plaats van vanuit tekort. Bouw een concept waar mensen bij willen horen omdat het goed is, niet omdat het goedkoop is, omdat ze er trots op zijn om daar te werken en om zichzelf te kunnen associëren met wat jouw salon uitstraalt.

Dit betekent dat je als ondernemer leiderschap toont, ook richting zelfstandigen. Je maakt heldere afspraken over wat wel en niet kan, je bouwt een cultuur van samenwerking in plaats van concurrentie, en je zorgt ervoor dat iedereen in jouw salon zich onderdeel voelt van iets wat groter is dan alleen hun eigen omzet.

Minuten: structuur wint altijd van chaos

De tweede pijler gaat over hoe je je tijd en je bedrijf organiseert, en hier zie ik bij veel ondernemers de grootste lekkage plaatsvinden. Structuur in je bedrijf is geen luxe voor de grote jongens, het is een noodzaak voor iedereen die serieus wil ondernemen in plaats van alleen maar te draaien.

Duidelijke rollen, heldere afspraken over wie wat doet en wie waarvoor verantwoordelijk is, geen gedoe over verwachtingen die niet zijn uitgesproken. Of je nu vijf medewerkers hebt of vijf stoelhuurders, zonder deze structuur wordt het rommelig en kost het je rendement, energie en uiteindelijk ook plezier in het ondernemerschap.

En dit geldt ook voor je eigen minuten als ondernemer. Wanneer werk je AAN je bedrijf in plaats van IN je bedrijf? Wanneer neem je tijd om strategische keuzes te maken, om na te denken over de lange termijn, om te zorgen dat je niet alleen maar brandjes aan het blussen bent? Als je hier geen structuur in aanbrengt, komt dat belangrijke werk er gewoon niet van.

Munten: eerlijke pricing voor gezond rendement

De derde pijler gaat over de financiële kant van je bedrijf, en hier zie ik veel ondernemers in de problemen komen juist door de stoelverhuur-constructies die vanuit tekort zijn opgezet. Eerlijke pricing met gezond rendement voor beide partijen is geen luxe maar de basis van elk duurzaam businessmodel.

Want een constructie waarin jij als salon-eigenaar nauwelijks aan verdient, of waar de stoelhuurder te weinig overhoudt om écht te groeien, dat houdt niemand vol en eindigt altijd slecht. Ofwel vertrekt de stoelhuurder naar een betere deal, ofwel stopt de ondernemer ermee omdat het gewoon niet loont.

Dit vraagt om inzicht in je cijfers, in wat een gezonde minuutprijs is voor jou én voor de mensen die bij jou werken, in wat er over moet blijven na alle kosten om echt te kunnen ondernemen. En dit inzicht ontbreekt bij veel ondernemers die vanuit onderbuikgevoel hun prijzen en huurtarieven bepalen.

De kans voor ondernemers die het anders durven

En precies hier, in deze chaos van versnippering, zit de kans voor ondernemers die het anders durven te doen. Terwijl de branche versnippert en iedereen zijn eigen weg zoekt zonder kompas, zonder richting, zonder visie, ontstaat er ruimte voor een ander soort ondernemer.

Ondernemers die niet meegaan in de race naar beneden waar alles goedkoper moet, sneller moet, makkelijker moet ten koste van kwaliteit en cultuur. Die niet kiezen voor de oplossing die vandaag het minste gedoe geeft maar morgen misschien het grootste probleem wordt als de juridische gevolgen of de gevolgen voor de kwaliteit zichtbaar worden.

Maar ondernemers die bouwen aan iets wat blijft. Aan sterke concepten met een heldere identiteit waar mensen bij willen horen omdat het goed is, niet omdat het goedkoop is. Aan een visie op waar ze over tien jaar willen staan, niet alleen over hoe ze volgende maand de huur betalen. Aan samenwerking in plaats van concurrentie, waar salons elkaar versterken in plaats van beconcurreren.

Verbonden ondernemen als antwoord op versnippering

Ik geloof sterk dat de toekomst van de kappersbranche niet ligt in meer stoelen verhuren of goedkoper werken. De toekomst ligt in beter ondernemen met een heldere visie op waar je naartoe wilt en waarom. En belangrijker nog, in verbonden ondernemen in plaats van alleen ondernemen.

Dit betekent collectieven die begrijpen dat je samen verder komt dan alleen, dat kennisdeling tussen ondernemers waardevoller is dan elkaar beconcurreren op prijs. Het betekent samenwerkingsverbanden waarin salons hun krachten bundelen, waarin je leert van elkaars successen en fouten, waarin je elkaar scherp houdt op visie en kwaliteit.

Bij Groeizaken zien we dit in de praktijk gebeuren bij de ondernemers die bij ons in coaching zitten. Ze komen niet alleen voor onze kennis, ze komen voor de verbinding met andere ondernemers die hetzelfde proces doormaken, die dezelfde uitdagingen hebben, die elkaar vooruit kunnen helpen met inzichten die je nergens anders krijgt.

Ben jij een plek aan het vullen of een bedrijf aan het bouwen?

En dit brengt me bij de vraag die het BD-artikel niet stelt maar die wél de kern raakt van waar we als branche staan in 2025. Een vraag die ik elke kapperondernemer in Nederland zou willen voorleggen om eerlijk bij zichzelf te onderzoeken.

Ben jij een plek aan het vullen omdat het nu toevallig werkt en je even geen andere oplossing ziet voor het medewerkerstekort? Of ben je een bedrijf aan het bouwen dat over tien jaar nog bestaat, waar mensen trots op zijn, waar kwaliteit en cultuur geborgd zijn, waar je met voldoening terugkijkt op de keuzes die je hebt gemaakt?

Want het ene is overleven in een branche die versnippert en waar je straks misschien niet meer kunt ondernemen zoals je het nu kent. Het andere is ondernemen met visie, met bewuste keuzes, met een toekomst die je zelf vormgeeft in plaats van ondergaat omdat je meedrijft op wat anderen doen.

En het verschil tussen die twee zit niet in hoeveel stoelen je verhuurt of hoeveel mensen je in loondienst hebt. Het zit in hoe helder je bent over waar je naartoe wilt, waarom je doet wat je doet, en welke keuzes je vandaag maakt om daar te komen. Dat is wat écht ondernemen onderscheidt van alleen maar een zaak runnen.

Conclusie: de toekomst is aan de ondernemers met visie

De kappersbranche staat op een kruispunt. De cijfers die het BD deze week publiceerde zijn slechts het topje van de ijsberg van een trend die al jaren gaande is en die nu een kantelpunt bereikt. Driekwart van de kappers is ZZP'er, en dat aandeel blijft stijgen.

Maar zoals ik in dit artikel heb geprobeerd duidelijk te maken, is dit niet per definitie positief nieuws. Het is vaak een signaal van vluchtgedrag in plaats van bewust ondernemerschap, van korte termijn oplossingen die lange termijn problemen veroorzaken, van een branche die groeit in aantallen maar verliest in kwaliteit, cultuur en continuïteit.

De ondernemers die over tien jaar nog succesvol zijn in deze branche, zijn niet degenen die het meest efficiënt stoelen hebben verhuurd. Het zijn degenen die hebben gebouwd aan sterke concepten, die leiderschap hebben getoond, die de drie M's serieus hebben genomen en die hebben begrepen dat verbonden ondernemen krachtiger is dan alleen ondernemen.

De keuze is aan jou. Blijf je meedrijven met een trend die onduidelijk is over haar bestemming? Of neem je nu de regie en maak je bewuste keuzes over wat voor ondernemer je wilt zijn en wat voor bedrijf je wilt bouwen voor de toekomst?